Finfluencers en de AFM

Introductie
Nederland heeft in de afgelopen twee jaar ongeveer een half miljoen nieuwe (jonge) beleggers bijgekregen. Ongeveer 10 procent geeft aan te zijn begonnen na een aanbeveling of door informatie gegeven door een ‘financiële influencer’, ook wel een finfluencer genoemd. Omdat een aantal van deze nieuwe beleggers het afgelopen jaar veel geld hebben verloren door een beleggingstip van een finfluencer, heeft de autoriteit financiële markt (AFM) tientallen meldingen ontvangen en een onderzoek naar deze finfluencers ingesteld. Het gevolg is geweest dat er op maandagavond (20-12-2021) een online meeting georganiseerd werd om onder andere van gedachten te wisselen met de 150 meest prominente Nederlandse finfluencers; elk met een gemiddelde van 11.000 volgers.


Hoe zit het?
Op sociale media is een groep influencers die zich uitspreekt over beleggen. Door middel van een verkennend onderzoek naar wat er op de sociale media gebeurt en of dit reden tot zorg geeft, zijn deze finfluencers onderzocht door de AFM. Finfluencers zijn volgens de instelling influencers ”die zich op sociale media specifiek uitspreken over beleggen. Ze maken podcasts, schrijven blogs en zijn actief op kanalen als Instagram, YouTube of Facebook”. In het rapport (zie link onderaan) komen zij tot de constatering dat de onderzochte finfluencers vrijwel allemaal een risicovolle beleggingsstrategie hanteren en hier met enige regelmaat beleggingsadvies (ingaan op iemands persoonlijke financiële situatie) over geeft. Juist voor het geven van advies is een (strenge) vergunning voor nodig en daar lijkt het regelmatig aan te ontbreken. Veel van deze finfluencers hebben volgens het onderzoek helemaal geen financiële opleiding en mogen dit soort adviezen dus eigenlijk helemaal niet geven.

Bron: AFM

Bij het geven van beleggingstips (120 van de 150) blijft het vaak niet alleen bij. 50 personen bieden een betaalde cursus aan met titels zoals: hoe wordt je financieel onafhankelijk of hoe kan ik daytraden? Sommige meerdaagse trainingen kosten 1000 euro per persoon of worden in abonnementsvorm uitgegeven. 17 van de 150 onderzochte finfluencers verkopen zelfgeschreven boeken en 24 verkopen ‘signalen’. Dit zijn bijvoorbeeld koop of verkoop signalen door middel van e-mail of sms.

In sommige gevallen krijgen de finfluencers per aangebrachte nieuwe klant betaald door een bank of broker, wat volgens de wet (2014) verboden is. Het probleem ligt volgens de AFM dan ook voornamelijk bij deze laatstgenoemde beleggingsondernemingen die betalen voor het maken van educatieve filmpjes of het aanbrengen van nieuwe klanten. Affiliate links zijn bepaalde brokers niet onbekend en het staat iedereen vrij om die ‘gewoon’ te gebruiken onder je video of in je blogpost.


Dat dit niet zonder risico is heb blijkt uit de meldingen die de AFM ontvangen heeft. Andere risico’s zijn volgens hen:

  1. Beleggingsadvies geven zonder vergunning;
  2. Onvoldoende zorgvuldigheid bij beleggingsaanbevelingen;
  3. Aanprijzen van risicovolle producten;
  4. Samenwerken met partijen zonder vergunning;
  5. Vergoedingen voor het aanbrengen van klanten.

Hoe uit zich dit in de praktijk?
Hieronder een voorbeeld over het geven van beleggingsadvies zonder vergunning.

Bron: AFM

Aanprijzen van risicovolle producten
Het aanprijzen van turbo’s of crypto’s zou volgens het onderzoek niet in het belang van (beginnende) retailbeleggers zijn. De onderzoekers schrijven dan ook herhaaldelijk dat zij consumenten hebben gewaarschuwd om niet te handelen met hefbomen, turbo’s of andere hoog risico producten. Als reactie op dit punt hebben een aantal bekende ‘finfluencers’ vragen (zorgen) geuit over het RTL beursspel. Dit spel gebruikt tijdens de aankondiging van een nieuw seizoen zinnen als: het moment om als startende belegger de eerste stappen op de digitale beursvloer te zetten en speel mee en leer beleggen.

De terechte vraag is of je op deze manier juist niet leert wat beleggen is en totaal de verkeerde indruk krijgt over risico en rendement? Gesponsord door de turbo’s van ING lijk je het spel alleen te kunnen winnen wanneer je meegaat met het gebruik van de de risicovolle beleggingsproducten: hoe haal je anders 234% (of 503,4%) rendement in een 6 weken tijd?

Bron: RTL

Toegegeven, in het spel is er geen risico, het is immers digitaal nep geld en het zal voldoen aan de gestelde eisen. Maar stel je hebt een klein succesje geboekt waardoor je overtuigt ben geraakt van je eigen kunnen en het kunstje nog eens over wil doen; want snel rijk worden wil toch iedereen? Alleen deze keer gebruik je echt (geleend) geld. Wat is de kans dat dit vervolgens ook echt een tweede keer lukt? En wat is de kans dat je alles verliest?

Bron: RTL

Bloggers en podcastmakers kunnen dus ook als finfluencers worden gezien. De blogs die ik volg zijn meestal anoniem en juist daar lijkt nu een mogelijk probleem in te kunnen ontstaan. In het rapport staat namelijk het volgende over het kenbaar maken van je identiteit:

Bron: AFM

Ik ben nu toch wel een beetje nieuwsgierig geworden.. stel je bent een blogger die valt binnen de inclusiecriteria van het AFM en ze schrijven je aan op dit punt. Ben je dan bereid om je identiteit prijs te geven om je blog door te zetten? Of zou je ermee stoppen?


Wil je meer lezen over de regels voor online posten over beleggen? Klink dan op deze link.


Onderzoeksverslag

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s